Rozwód kończy małżeństwo, ale nie kończy obowiązków wobec dzieci, a w niektórych przypadkach także obowiązków wobec byłego małżonka. W praktyce jednym z najczęściej pojawiających się pytań podczas rozwodu jest: ile wynoszą alimenty i jak są ustalane przez sąd?

W tym artykule wyjaśniam, jak ustala się wysokość alimentów, komu przysługują, jak je egzekwować i kiedy można żądać ich zmiany.

Czym są alimenty i komu przysługują?

Alimenty to świadczenie pieniężne mające zapewnić utrzymanie osobie, która nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, najczęściej dziecku po rozwodzie.

Obowiązek alimentacyjny może dotyczyć:

  • dzieci aż do momentu, gdy będą mogły samodzielnie się utrzymywać,
  • byłego małżonka, jeśli jego sytuacja materialna po rozwodzie uległa znacznemu pogorszeniu.

Jak sąd ustala wysokość alimentów?

Nie ma jednej „tabeli alimentów”. Sąd każdorazowo ocenia sytuację indywidualnie, biorąc pod uwagę:

  • usprawiedliwione potrzeby dziecka (np. wyżywienie, edukację, leczenie, zajęcia dodatkowe),
  • możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica zobowiązanego do płacenia.

W praktyce oznacza to, że nie liczą się tylko aktualne dochody, ale także to, ile rodzic mógłby zarabiać przy wykorzystaniu swoich kwalifikacji, wiedzy, doświadczenia oraz wolnego czasu. 

Czy alimenty zawsze dotyczą tylko dzieci?

Nie. Zgodnie z art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, były małżonek może żądać alimentów, jeśli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej.

Wyróżniamy dwa przypadki:

  • alimenty z winy drugiego małżonka – obowiązek może trwać bezterminowo,
  • alimenty przy braku winy – obowiązek wygasa po 5 latach od rozwodu (chyba że sąd przedłuży ten termin).

Jak złożyć pozew o alimenty po rozwodzie?

Pozew o alimenty składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (np. dziecka). W pozwie należy zawrzeć:

  • dane stron,
  • uzasadnienie wysokości żądania,
  • wykaz kosztów utrzymania dziecka,
  • dokumenty potwierdzające wydatki (np. rachunki, faktury).

Jak egzekwować alimenty, gdy nie są płacone?

Jeśli zobowiązany nie płaci alimentów, można złożyć wniosek do komornika o egzekucję należności. Komornik może zająć wynagrodzenie, rachunek bankowy, a nawet nieruchomość dłużnika. W przypadku uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego możliwe jest również zawiadomienie prokuratury. Co grozi za niealimentację? Niepłacenie alimentów jest przestępstwem (art. 209 Kodeksu karnego).

Czy można zmienić wysokość alimentów?

Tak. Jeśli zmieni się sytuacja finansowa którejkolwiek ze stron (np. wzrost kosztów utrzymania dziecka lub utrata pracy przez rodzica), można wystąpić do sądu z pozwem o podwyższenie lub obniżenie alimentów

Na co uważać przy ustalaniu alimentów?

Z mojego doświadczenia wynika, że częstym błędem jest nieuwzględnianie wszystkich kosztów utrzymania dziecka, zwłaszcza wydatków nieregularnych, takich jak wizyty lekarskie, zakup okularów, wyjazdy szkolne czy zajęcia dodatkowe.
Dobrze przygotowany wykaz kosztów jest podstawą skutecznego postępowania.

Podsumowanie

Alimenty po rozwodzie to temat, który budzi emocje, ale warto pamiętać, że służą one przede wszystkim zabezpieczeniu dobra dziecka. Sąd każdorazowo bada sytuację obu stron i dąży do sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Potrzebujesz wsparcia w sprawie alimentów po rozwodzie?

Skontaktuj się z kancelarią adwokata Tomasza Leśnika w Nowym Sączu. Od lat prowadzę sprawy rozwodowe i alimentacyjne w Nowy Sączu, Krakowie i całej Polsce.
Pomogę Ci skutecznie ustalić lub wyegzekwować alimenty, chroniąc interes Twój i Twojego dziecka.

Przeczytaj także: