Zakaz prowadzenia pojazdów to jeden ze środków karnych wymienionych w art. 39 ustawy Kodeks karny (KK) z dnia 6 czerwca 1997r. (Dz. U. 1997 Nr 88, poz. 553). W art. 42 KK znajduje się rozwinięcie zasad stosowania tego środka przez sądy, okoliczności jego zastosowania i okresu obowiązywania tego środka. Zgodnie z założeniami ustawodawcy wyrażonymi w art. 42 § 1 kk sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności, jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. W zależności od rodzaju popełnionego przestępstwa, okoliczności czynu i cech sprawcy bądź jego uprzedniej karalności zakaz prowadzenia pojazdów może być orzeczony fakultatywnie bądź obligatoryjnie. 

Kto orzeka zakaz prowadzenia pojazdów?

Środek karny może być wyłącznie orzeczony przez sąd. Nie może zostać nałożony w drodze mandatu czy jakiejkolwiek innej czynności technicznej  przez funkcjonariusza Policji. Środek karny zaczyna obowiązywać z momentem uprawomocnienia się wyroku, w którym ten środek orzeczono.

Ile trwa zakaz prowadzenia pojazdów?

Co do zasady zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się w latach od roku do 15 lat. Jednakże od tej zasady istnieje szereg wyjątków. I tak sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju (np. danej kategorii prawa jazdy) na okres nie krótszy niż 3 lata w przypadku gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający.

Zakaz prowadzenia pojazdów może zgodnie z art. 42 § 3 KK zostać również orzeczony dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

            O możliwości skrócenia okresu trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i warunkach koniecznych dla uzyskania takiej zgody dowiesz się z mojego artykułu na blogu. 

            Środek karny zakazu prowadzenia pojazdów może być orzeczony również za popełnienie wykroczenia. Zgodnie z art. 29 ustawy Kodeks wykroczeń z dnia 20 maja 1971r. (Dz. U. 1971Nr 12, poz. 114) środek ten sąd orzeka w miesiącach i latach od 6 miesięcy do 3 lat. 

Co grozi za jazdę z zakazem prowadzenia pojazdów?

Prowadzenie pojazdu mechanicznego objętego orzeczonym środkiem karnym w trakcie obowiązywania tegoż środka stanowi przestępstwo z art. 244 Kodeksu karnego, które zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. W tego rodzaju sprawach bardzo trudno jest uniknąć odpowiedzialności za popełniony czyn, poza właściwie sytuacjami działania w stanie wyższej konieczności i  poświęcenia jednego dobra jakim jest bezpieczeństwo w komunikacji i poszanowanie dla wymiaru sprawiedliwości w postaci orzeczonego zakazu dla ratowania dobra o wyższej wartości jak życie i zdrowie ludzkie. Przy czym ważne, aby tego dobra nie dało się ratować w inny sposób np. poprzez wezwanie służb medycznych.

Jak sprawdzić czy ktoś ma orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów?

Przy podaniu danych osobowych w postaci imienia, nazwiska, serii i numeru prawa jazdy można za pośrednictwem profilu zaufanego dokonać kontroli zakresu posiadanych uprawnień jak również ważności tychże uprawnień w odpowiedniej zakładce na stronie gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej adwokata w Nowym Sączu? Szukasz obrońcy,  który pomoże Ci w sprawie karnej z zakresu ruchu drogowego? Zapraszam do kontaktu. 

Przeczytaj także